เราตามหาที่มาของ ฝุ่นพิษข้ามแดน(TransboundaryHaze) ซึ่งส่วนหนึ่งเกิดจากการเผาในพื้นที่ปลูกข้าวโพดในประเทศพม่า

การขยายของพื้นที่ปลูกข้าวโพดในพม่าเริ่มต้นจากการส่งเสริมการผลิตของบริษัทยักษ์ใหญ่อาหารสัตว์ของไทย เพื่อนำเข้าข้าวโพดมาเป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ในประเทศไทย และป้อนโรงงานอาหารสัตว์ของบริษัทดังกล่าวที่ตั้งอยู่ในประเทศนั้น

โดยบริษัทเจริญโภคภัณฑ์ได้เปิดเผยเมื่อปี 2008 ว่า ได้เตรียมความพร้อมโดยเข้าไปส่งเสริมการปลูกข้าวโพดในประเทศเพื่อนบ้านแล้วกว่า 3 ล้านไร่ แบ่งเป็นพื้นที่ส่งเสริมในประเทศกัมพูชา 500,000 ไร่ ประเทศลาว 300,000 ไร่ พม่า 700,000 ไร่ และเวียดนาม 1,700,000 ไร่

นอกเหนือจากส่งเสริมการปลูกแล้ว ซีพียังมีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้มีการเปลี่ยนพันธุ์ข้าวโพดที่ปลูกในพม่าเป็นพันธุ์ข้าวโพดลูกผสม โดยเราพบว่าเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ปลูกในพม่าส่วนใหญ่เป็นเมล็ดพันธุ์ที่นำเข้าจากประเทศไทย โดยเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดที่มีส่วนแบ่งตลาดมากที่สุดคือซีพี จากข้อมูลของรัฐบาลพม่า (Department of Agricultural Research)ที่เผยแพร่เมื่อปี 2019 พบว่าซีพีมีส่วนแบ่งมากถึง 66% จากการรวบรวมตัวเลขการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวโพดของเกษตรกรพม่า ระหว่างปี 2008-2019

การที่บริษัทยักษ์ใหญ่ซึ่งมีฐานการผลิตในประเทศไทย เกี่ยวข้องโดยตรงทั้งการขายเมล็ดพันธุ์ ขายปัจจัยการผลิตอื่น เช่น ปุ๋ย สารเคมีกำจัดศัตรูพืช การนำเข้าผลผลิตเพื่อนำเข้ามาเป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ เป็นต้น ทำให้รัฐบาลสามารถใช้อำนาจในการกำหนดนโยบาย ไปจนถึงการออกกฎหมาย เพื่อควบคุมในบริษัทที่เกี่ยวข้องทั้งหมดในการก่อมลพิษข้ามแดน ทั้งที่อยู่ในเขตแดนของประเทศไทย และประเทศเพื่อนบ้าน ต้องแสดงความรับผิดชอบต่อปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นกับประชาชนมากกว่าที่เป็นอยู่

ที่จริงรัฐบาลควรเปิดเผยข้อมูลทั้งหมด เช่น การส่งออกเมล็ดพันธุ์ และปัจจัยการผลิตทั้งหมด การนำเข้าวัตถุดิบ ของบริษัทต่างๆที่มีฐานที่ตั้งในประเทศไทย โน้มน้าวให้พวกเขาแสดงความรับผิดชอบและแสดงให้เห็นความจริงใจในการแก้ปัญหา ไม่ใช่ปล่อยให้ประชาชนเข้าใจไปเองว่า การแก้ปัญหาฝุ่นพิษซึ่งส่วนหนึ่งมาจากการเผาในพื้นที่ปลูกข้าวโพด เป็นเพราะอิทธิพลของบริษัทยักษ์ใหญ่

เนื่องจากผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญในรัฐบาลชุดนี้ เพิ่งลาออกมาจากเครือบริษัทยักษ์ใหญ่เพื่อมาเป็นรองนายกฯ ที่ดูแลสิ่งแวดล้อม และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่มีหน้าที่แก้ปัญหาเรื่องฝุ่นพิษ และสิ่งแวดล้อมโดยตรง